Pierwsza uroczyste wstęp roku akademickiego w Politechnice Śląskiej w Gliwicach odbyła się 29 października 1945 w gmachu poniżej ulicy Strzody 21. Wykład wstępny wygłosił prof. Wiktor Jakób. W październiku 1945 roku w Politechnice Śląskiej rozpoczęło studia 2750 osób na semestrach pierwszym, drugim, trzecim piątym i siódmym. W uczelni działały 54 katedry zatrudniające niezupełnie 200 pracowników naukowych. wciąż w Krakowie, słuchacz prof. Ludwika Ebermana, inż. Oktawian Popowicz (przyszły pedagog na Wydziale Górniczym Politechniki Śląskiej) obronił swoją pracę doktorską, pt. „Nowe urządzenie do wytwarzania dmuchu wielkopiecowego”. W Gliwicach w listopadzie 1945 roku przeprowadzono czwórka przewody habilitacyjne: Ewy Pilatowej, Franciszka Nowotnego, Henryka Kuczyńskiego i Michała Śmiałowskiego. Pierwsza proces sądowy doktorska w Gliwicach odbyła się 13 czerwca 1946, w toku której wielkość doktora nauk technicznych przyznano Eljaszowi Zielskiemu (uczniowi prof. Stanisława Witkiewicza spośród Politechniki Lwowskiej), na postawie pracy: „Nowe metody ogrzewania i przewietrzania obszernych pomieszczeń”. Dr inż. Zielski był po pewnym czasie profesorem na Wydziale Inżynierii Sanitarnej.
Plany i programy studiów obowiązujące w Politechnice Śląskiej opracowano wzorując się na Politechnice Lwowskiej. Do roku akademickiego 1948/49 studia dzienne stacjonarne wcześniejszy jednolite. odkąd tego roku wprowadzono studia dzienne dwustopniowe: inżynierskie i magisterskie. W roku 1948 rok Wstępny przekształcono w opracowanie naukowe Wstępne, na przestrzeni którego, wewnątrz dwóch lat słuchaczy przygotowywano do egzaminów wstępnych. opracowanie naukowe Wstępne przekształcono spośród kolei w opracowanie naukowe Przygotowawcze, które istniało do roku 1956. W latach 1946-56 na studiach wstępnych przygotowano więcej niż trzy tysiące osób, które podjęły studia na różnych wydziałach Politechniki Śląskiej.
Doskonała załoga profesorska jaka działała w pierwszych latach w Politechnice Śląskiej była najsilniejszym jej atutem. wbrew zakusów wielu ludzi, polibuda Śląska pozostała w Gliwicach i została zaakceptowana w skali ogólnopolskiej. Nieprzychylnie patrzono na trwanie Politechniki Śląskiej w sąsiednich ośrodkach o dużych tradycjach akademickich. spośród początku 1947 roku powołano nawet Komisję Ministra, która miała opublikować opinię na kwestia celowości istnienia Politechniki Śląskiej w Gliwicach. W pakamera Komisji weszli m. in. rektorzy Politechniki Warszawskiej i Politechniki Gdańskiej. wyrok Komisji była pozytywna i polibuda Śląska pozostała w Gliwicach.
Podstawowa załoga profesorska Politechniki Śląskiej wywodziła się spośród Politechniki Lwowskiej. napięcie owo trwało ciągle, do połowy roku 1946, jak do Gliwic przybyła kolejna grupa wyjazdowa profesorów ze Lwowa (m. in. deportowanych w styczniu 1945 roku w strefa Donbasu i zwolnionych pod mat tego roku) zorganizowana na mocy prof. Włodzimierza Burzyńskiego. grupa ta była szczególnie ochoczo witana w Gliwicach, a między profesorów znajdowali się m. in.: Włodzimierz Burzyński, Stanisław Fryze, Wacław Leśniański i Stanisław Ochęduszko.
Do byłych profesorów Politechniki Lwowskiej i Uniwersytetu Lwowskiego, zatrudnionych w Politechnice Śląskiej należeli: Stanisław Brzozowski, Włodzimierz Burzyński, Zygmunt Ciechanowski, Władysław Dyrdacki, Stanisław Fryze, Wiktor Jakób, Adolf Joszt, Marian Kamieński, Zygmunt Klemensiewicz (od 1957 r.), Stanisław Łukasiewicz, Tadeusz Malarski, Stanisław Ochęduszko, Edward Sucharda, Franciszek Wasilkowski, Antoni Wereszczyński (prawnik) i Eustachy Żyliński. wraz spośród profesorami ze Lwowa przybyli do Gliwic młodsi pracownicy nauki i studenci, którzy spośród natychmiast lat stali się przyszłymi profesorami Politechniki Śląskiej. Ważną rolę w organizacji Uczelni odegrali także pracownicy administracyjni przybyli ze Lwowa.
W roku 1949 opuścił Politechnikę, po czterech latach nauki, pierwszy rocznik absolwentów, liczący około 700 osób, którzy kształcili się odkąd pierwszego semestru:
W spośród tej przyczyny roku na Wydziale Inżynieryjno-Budowlanym powołano placówka Architektury. W roku 1950 powstała w Katowicach Wyższa szkoła Inżynierska, usytuowana w gmachu Śląskich Technicznych Zakładów Naukowych, która w roku 1951 została przemianowana na Wieczorową Szkołę Inżynierską. odkąd roku 1952 rektorem tej uczeni był prof. Władysław Kuczewski, organizator Politechniki Śląskiej. W roku 1956 Wieczorowa szkoła Inżynierska została wcielona do Politechniki Śląskiej, jako jej placówka prowadząca studia wieczorowe.
W roku 1950 w toku rozporządzenia Ministra Szkół Wyższych Nauki i Techniki, utworzono w Politechnice Śląskiej sekcja Górniczy, dla którego w roku następnym przekazano dwa segmenty gmachu poniżej ulicy Katowickiej (obecnie ulica Akademicka). rok po pewnym czasie poniżej tej samej ulicy oddano do użytku gmach Wydziału Inżynieryjno-Budowlanego. W roku 1953 powstały w Politechnice Śląskiej dwa nowe wydziały: sekcja Budownictwa Przemysłowego, jaki w roku 1955 został przemianowany na sekcja Budownictwa Przemysłowego i Ogólnego oraz sekcja Mechaniczno-Energetyczny.
Wydział proponowany zostaje przemianowany 6 kwietnia 1955 roku, na sekcja Inżynierii Sanitarnej. Do roku 1963 struktura Politechniki Śląskiej uprzednio nie uległa zmianie.
Tworzyło ją siódemka Wydziałów:
W roku 1956 pracownicy i studenci Politechniki Śląskiej popierali (w licznych wiecach i w „marszu milczenia”) przemiany zachodzące w kraju i organizowali wsparcie materialną dla walczących Węgrów. Po raz pierwszy w wolnych wyborach zostają wybrane władze uczelni. Rektorem Politechniki Śląskiej został prof. dr hab. inż. Stanisław Ochęduszko, jaki na prorektorów powołał prof. dr inż. Mariana Janusza i prof. dr hab. inż. Tadeusza Zagajewskiego. Funkcję prorektora do spraw studiów wieczorowych i zaocznych (zorganizowanych w Politechnice w roku 1954) pełnił prof. Kazimierz Kutarba.
W latach 1956-1963 otwarto Kino-Teatr X i studenckie kluby spirala i Gwarek. Powstały studencki Teatr Gliwice - STG oraz studencki Teatr Poezji – STEP, które odnoszą duże sukcesy na arenie ogólnopolskiej. Organizowane Igrce Żaków Gliwickich (juwenalia) przeszły do historii imponując swoim rozmachem i zasięgiem. W roku 1960 powstało towarzystwo Wychowanków Politechniki Śląskiej, którego oddziały na wielu wydziałach prowadzą niezwykle pożyteczną funkcjonowanie podobnie jak dla samych wydziałów, jako i pracowników.
W tych latach Uczelnia wzbogaciła się o liczne gmachy:
W roku 1962 powołano środowisko Stacjonarno-Zaoczny Politechniki Śląskiej w Rybniku celem kształcenia studentów na studiach wieczorowych w trzech kierunkach: górnictwo, elektrotechnika i mechanika. W roku 1968 środowisko ten przekształcono w Filię Politechniki i rozpoczęto także studia dzienne inżynierskie powołując Oddziały Wydziałów: Górniczego, Budownictwa, Elektrycznego i Mechanicznego-Technologicznego.
Od 15 lutego 1964 roku rozpoczął funkcjonowanie nowy, uprzednio ósmy w Politechnice Śląskiej – sekcja Automatyki. W spośród tej przyczyny roku sekcja mechaniczny zostaje przemianowany na sekcja Mechaniczny-Technologiczny. Na Wydziale Chemicznym powstał placówka Inżynierii Chemicznej. Oddano także do użytku nowatorski stoisko i halę technologiczną. poniżej ulicy Stefana Banacha (też w roku 1964) oddano do użytku szkółka związkowy pracowników Politechniki Śląskiej. W roku 1967 zakończono budowę gmachu Wydziału Górniczego i w nowej auli im. prof. Władysława Kuczewskiego odbyła 23 uroczyste wstęp roku akademickiego. wilia inauguracji odbyła się pierwsza promocja doktorów honoris causa Politechniki Śląskiej (Jean Charles Gille – Francja, Piotr Romankow – ZSRR).
W roku 1964 w drodze na lekcje dydaktyczne do Rybnika, w tragicznym wypadku samochodowym zginęło 6 pracowników dydaktycznych Politechniki (m.in. mgr inż. Wiktor Legieżyński, jaki na Wydziale Mechaniczno-Energetycznym wykładał mechanikę techniczną i uporczywość materiałów) i kierowca.